Khi vận hành nhà xưởng hay kho hàng, việc đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) là yếu tố sống còn. Không chỉ bảo vệ tài sản, mà còn đảm bảo an toàn cho nhân viên và hoạt động sản xuất kinh doanh. Vậy nhà xưởng – kho hàng nên trang bị những thiết bị PCCC nào để phòng ngừa cháy nổ hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật và sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống? Bài viết dưới đây sẽ gợi ý chi tiết các thiết bị PCCC cần thiết nhất.
Tổng quan về PCCC trong nhà xưởng và kho hàng
Nhà xưởng và kho hàng là những khu vực tập trung lượng lớn nguyên vật liệu, sản phẩm và thiết bị, nhiều khi dễ bắt lửa hoặc bùng phát cháy nhanh chóng. Do đó, phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là yêu cầu an toàn, mà còn là yếu tố sống còn giúp bảo vệ tài sản, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh liên tục và bảo vệ tính mạng con người. Một hệ thống PCCC hiệu quả giúp giảm thiểu rủi ro cháy nổ, hạn chế thiệt hại tài sản và đảm bảo nhân viên yên tâm làm việc.
-
Tại sao nhà xưởng và kho hàng cần chú trọng PCCC
Nhà xưởng và kho hàng thường chứa nhiều vật liệu dễ cháy như giấy, nhựa, hóa chất hoặc dầu mỡ. Bên cạnh đó, các thiết bị điện, máy móc vận hành liên tục cũng có thể là nguồn phát sinh cháy. Nếu không có biện pháp PCCC đầy đủ, một sự cố nhỏ cũng có thể dẫn đến cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản và nguy cơ tai nạn cho nhân viên. Chính vì vậy, việc lắp đặt và duy trì các thiết bị PCCC như bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, đầu phun sprinkler… là điều bắt buộc để bảo vệ nhà xưởng, kho hàng trước mọi rủi ro.
-
Quy định pháp lý về PCCC cho nhà xưởng và kho hàng
Theo Luật Phòng cháy chữa cháy Việt Nam và các văn bản hướng dẫn, tất cả nhà xưởng, kho hàng đều phải tuân thủ các yêu cầu PCCC: từ việc xây dựng phương án PCCC, trang bị thiết bị chữa cháy, huấn luyện nhân viên, đến việc kiểm tra định kỳ hệ thống PCCC. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được xử phạt, mà còn nâng cao ý thức an toàn, giảm thiểu thiệt hại khi có sự cố xảy ra. Ngoài ra, các cơ quan quản lý thường yêu cầu báo cáo định kỳ về tình trạng PCCC, đặc biệt với các kho hàng chứa hóa chất hoặc vật liệu dễ cháy.
Thiết bị báo cháy – phát hiện sớm nguy cơ cháy trong nhà xưởng
Để giảm thiểu rủi ro cháy nổ, nhà xưởng cần trang bị hệ thống báo cháy tự động với các cảm biến khói, nhiệt và khí gas. Những thiết bị này có khả năng phát hiện sớm dấu hiệu cháy ngay khi chỉ mới xuất hiện khói hoặc nhiệt bất thường, giúp nhân viên kịp thời ứng phó trước khi sự cố lan rộng.
Một số hệ thống báo cháy phổ biến và hiệu quả cho nhà xưởng bao gồm: cảm biến khói quang điện, cảm biến nhiệt cố định, và hệ thống báo cháy địa chỉ (addressable fire alarm). Lợi ích rõ rệt là giảm thiểu thiệt hại về tài sản, đảm bảo an toàn cho nhân viên và giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định PCCC của pháp luật.
Bình chữa cháy – trang bị cơ bản, cần thiết trong nhà xưởng
Bình chữa cháy là thiết bị PCCC cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng. Tùy vào loại vật liệu và môi trường làm việc, nhà xưởng có thể trang bị các loại bình sau:
- Bình bột (ABC): Phòng cháy các loại chất rắn, lỏng và khí.
- Bình CO2: Phù hợp với điện, thiết bị máy móc, hạn chế thiệt hại khi dập lửa.
- Bình Foam (bọt): Dập tắt các đám cháy dầu, xăng hiệu quả.
Vị trí lắp đặt bình chữa cháy nên đặt ở lối đi, gần khu vực dễ cháy, hoặc mỗi tầng/lối ra để nhân viên dễ dàng tiếp cận. Khi sử dụng, nhân viên cần được huấn luyện thao tác “Kéo – Giật – Nhắm – Bóp” để dập lửa hiệu quả. Việc trang bị và bảo trì định kỳ bình chữa cháy không chỉ bảo vệ tài sản mà còn tuân thủ quy định PCCC bắt buộc tại nhà xưởng và kho hàng.
Hệ thống chữa cháy tự động – bảo vệ toàn diện trong nhà xưởng
Đối với các nhà xưởng lớn, hệ thống chữa cháy tự động là giải pháp bảo vệ toàn diện. Các hệ thống phổ biến gồm:
- Sprinkler (dạng nước): Kích hoạt tự động khi nhiệt độ tăng cao, phù hợp cho nhà xưởng chứa vật liệu dễ cháy.
- Hệ thống chữa cháy khí FM200 hoặc Novec 1230: Thích hợp cho khu vực điện, máy móc, giảm thiểu thiệt hại khi dập lửa.
Lợi ích nổi bật là dập cháy ngay khi mới phát sinh, hạn chế lan rộng, giảm rủi ro cho nhân viên và duy trì hoạt động sản xuất liên tục. Khi lựa chọn hệ thống, doanh nghiệp cần chú ý đến diện tích nhà xưởng, loại hàng hóa lưu trữ và khả năng tương thích với thiết bị điện để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
Đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn PCCC trong nhà xưởng
Trong tình huống khẩn cấp, đèn chiếu sáng sự cố (emergency light) và đèn exit là thiết bị không thể thiếu, giúp nhân viên nhìn rõ lối thoát và di chuyển an toàn khi mất điện hoặc khói dày đặc.
Đi kèm là biển báo PCCC và hướng dẫn thoát hiểm đặt tại các lối đi, cầu thang, cổng ra để đảm bảo mọi người dễ dàng nhận biết đường thoát. Việc bố trí hợp lý theo quy định PCCC Việt Nam TCVN 5738:2016 giúp tăng hiệu quả sơ tán và giảm thiểu nguy cơ tai nạn trong tình huống cháy nổ.
Thiết bị kiểm tra và bảo trì PCCC định kỳ trong nhà xưởng
Để hệ thống PCCC luôn hoạt động hiệu quả, nhà xưởng cần trang bị và sử dụng thiết bị kiểm tra định kỳ như:
- Máy thử áp lực và thiết bị đo lưu lượng nước: Kiểm tra hệ thống ống, van, sprinkler.
- Thiết bị kiểm tra bình chữa cháy: Đo áp suất, kiểm tra chất chữa cháy còn đủ hay không.
Việc bảo trì định kỳ giúp đảm bảo thiết bị PCCC hoạt động khi cần, tuân thủ quy định pháp luật và kéo dài tuổi thọ hệ thống. Các doanh nghiệp nên lập lịch kiểm tra định kỳ 6–12 tháng/lần và lưu giữ biên bản để phục vụ kiểm tra của cơ quan chức năng.
Lựa chọn thiết bị PCCC cho nhà xưởng và kho hàng sao cho đúng chuẩn?
- Xác định loại hình nhà xưởng và kho hàng
- Phân loại theo ngành nghề, loại nguyên vật liệu, nguy cơ cháy nổ (hóa chất, giấy, nhựa, dầu mỡ…).
- Căn cứ vào loại hình này để lựa chọn bình chữa cháy, hệ thống sprinkler hoặc khí FM200 phù hợp.
- Lựa chọn hệ thống báo cháy phù hợp
- Nhà xưởng chứa nhiều máy móc và vật liệu dễ cháy: cảm biến khói, nhiệt, gas.
- Khu vực kho hàng có nhiều giá kệ cao: sử dụng hệ thống báo cháy địa chỉ (addressable fire alarm) để nhanh chóng xác định vị trí xảy ra cháy.
- Trang bị bình chữa cháy đúng loại và số lượng
- Dựa vào diện tích, loại hàng hóa, số lượng nhân viên để xác định số lượng và loại bình.
- Bình bột ABC: Đa năng, phòng cháy cho hầu hết vật liệu.
- Bình CO2: Khu vực điện, thiết bị máy móc.
- Bình Foam: Dập cháy dầu, xăng.
- Hệ thống chữa cháy tự động
- Khu vực rộng, có nhiều nguyên liệu dễ cháy: sprinkler dạng nước.
- Khu vực máy móc, điện: FM200, Novec 1230 hoặc khí CO2 để dập cháy hiệu quả, hạn chế hư hại thiết bị.
- Đèn chiếu sáng sự cố và biển báo PCCC
- Lắp đặt đèn exit, đèn chiếu sáng khẩn cấp tại các lối thoát hiểm, cầu thang.
- Biển báo PCCC rõ ràng, tuân thủ tiêu chuẩn TCVN, giúp sơ tán nhanh và an toàn.
- Thiết bị kiểm tra và bảo trì định kỳ
- Trang bị máy thử áp lực, thiết bị đo lưu lượng nước, kiểm tra bình chữa cháy.
- Lập lịch bảo trì 6–12 tháng/lần, đảm bảo tất cả thiết bị PCCC luôn hoạt động tốt và đúng chuẩn pháp luật.
- Tuân thủ quy định pháp lý về PCCC
- Tham khảo Luật PCCC, TCVN 5738:2016 và các văn bản hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH.
- Đảm bảo thiết bị được kiểm định, chứng nhận chất lượng, tránh sử dụng thiết bị trôi nổi, kém chất lượng.
- Ưu tiên thiết bị phù hợp với ngân sách và khả năng bảo trì
- Chọn thiết bị dễ vận hành, bảo trì, thay thế phụ tùng.
- Cân nhắc giải pháp tổng thể: kết hợp báo cháy, chữa cháy tự động, bình chữa cháy cầm tay để tối ưu hiệu quả và chi phí.
Việc lựa chọn và trang bị đầy đủ các thiết bị PCCC cho nhà xưởng và kho hàng là bước quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa cháy nổ, bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn cho nhân viên. Từ hệ thống báo cháy, bình chữa cháy cầm tay, hệ thống chữa cháy tự động, đến đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn PCCC, mỗi thiết bị đều góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, hiệu quả và tuân thủ quy định pháp luật. Đầu tư đúng chuẩn vào PCCC chính là cách bảo vệ nhà xưởng và kho hàng trước mọi rủi ro cháy nổ.
