Doanh nghiệp bắt buộc phải trang bị những thiết bị PCCC nào theo quy định mới?

Trong bối cảnh các quy định về phòng cháy chữa cháy ngày càng được siết chặt, việc doanh nghiệp trang bị đầy đủ thiết bị PCCC theo đúng quy định mới không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để bảo vệ con người, tài sản và hoạt động sản xuất – kinh doanh. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn còn lúng túng trước câu hỏi: Doanh nghiệp bắt buộc phải trang bị những thiết bị PCCC nào theo quy định mới? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn cập nhật danh mục thiết bị PCCC cần có, hiểu đúng – làm đúng để tránh rủi ro và đảm bảo an toàn lâu dài cho doanh nghiệp.

Cơ sở pháp lý mới nhất về trang bị thiết bị PCCC cho doanh nghiệp

• Thông tư 103/2025/TT-BCA & QCVN 10:2025/BCA là gì?

Thông tư 103/2025/TT-BCA là văn bản do Bộ Công an ban hành, kèm theo QCVN 10:2025/BCA – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy chữa cháy. Hai văn bản này đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng, quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật, danh mục và tiêu chuẩn trang bị thiết bị PCCC đối với từng loại hình cơ sở.

Theo quy định mới, QCVN 10:2025/BCA được áp dụng cho toàn bộ các cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, bao gồm doanh nghiệp, nhà xưởng, kho bãi, tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, cơ sở sản xuất – kinh doanh…Việc ban hành quy chuẩn nhằm thống nhất việc thiết kế, lắp đặt và sử dụng thiết bị PCCC trên phạm vi toàn quốc, đồng thời nâng cao mức độ an toàn cháy nổ trong bối cảnh rủi ro ngày càng gia tăng.

• Nguyên tắc bắt buộc khi trang bị thiết bị PCCC

Theo các quy định mới, việc trang bị thiết bị PCCC không được thực hiện theo cách đồng loạt, máy móc, mà phải căn cứ vào loại hình hoạt động, quy mô công trình và mức độ nguy hiểm cháy nổ của từng doanh nghiệp. Mỗi cơ sở sẽ có yêu cầu trang bị khác nhau, nhằm đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả thực tế khi xảy ra sự cố.

Cụ thể, doanh nghiệp bắt buộc phải đảm bảo 3 nguyên tắc cốt lõi khi trang bị thiết bị PCCC:

• • Đúng chủng loại: Thiết bị phải phù hợp với tính chất nguy hiểm cháy nổ, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy chuẩn hiện hành.
  • Đúng số lượng: Số lượng thiết bị phải tương ứng với diện tích, công năng sử dụng và mức độ rủi ro cháy nổ của cơ sở.
  • Đúng vị trí lắp đặt: Thiết bị phải được bố trí tại các vị trí dễ quan sát, dễ tiếp cận và thuận tiện sử dụng trong tình huống khẩn cấp.

Việc tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn nâng cao khả năng phòng ngừa, xử lý cháy nổ hiệu quả và an toàn lâu dài.

Nhóm 1: Các hệ thống PCCC cố định bắt buộc theo quy mô công trình

• Hệ thống báo cháy tự động & thiết bị báo cháy độc lập

Hệ thống báo cháy là hạng mục PCCC quan trọng hàng đầu, có nhiệm vụ phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ và cảnh báo kịp thời cho con người cũng như lực lượng xử lý sự cố. Một hệ thống báo cháy tự động tiêu chuẩn thường bao gồm đầu báo khói, đầu báo nhiệt, trung tâm báo cháy và nút ấn khẩn cấp, được liên kết đồng bộ để phát tín hiệu ngay khi có dấu hiệu cháy.

Theo quy định mới, thiết bị báo cháy độc lập được phép sử dụng cho các công trình quy mô nhỏ theo Phụ lục A của QCVN, giúp tối ưu chi phí nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu an toàn. Tuy nhiên, nhiều loại hình cơ sở bắt buộc phải trang bị hệ thống báo cháy tự động, điển hình như:

• • Nhà ở kết hợp kinh doanh từ 7 tầng trở lên
  • Karaoke, vũ trường (yêu cầu bắt buộc báo cháy tự động)
  • Nhà hàng, cửa hàng ăn uống có diện tích từ 500 m² trở lên

Giải pháp từ Khánh Linh bao gồm: trung tâm báo cháy, đầu báo khói – đầu báo nhiệt chất lượng cao và các thiết bị báo cháy độc lập đạt chuẩn QCVN, phù hợp cho từng quy mô công trình.

• Hệ thống chữa cháy tự động

Hệ thống chữa cháy tự động có khả năng tự động phun nước, bọt, khí hoặc CO₂ ngay khi phát hiện cháy, giúp khống chế đám cháy từ giai đoạn ban đầu, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản. Đây là hệ thống đặc biệt quan trọng đối với các công trình có nguy cơ cháy nổ cao hoặc mật độ người sử dụng lớn.

Theo quy định, các cơ sở bắt buộc phải lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động bao gồm:

• • Nhà ở kết hợp kinh doanh có chiều cao từ 30 m trở lên
  • Kho, xưởng sản xuất thuộc nhóm nguy hiểm cháy A–E
  • Nhà hàng cao từ 25 m hoặc có diện tích từ 5.000 m² trở lên

Giải pháp từ Khánh Linh: hệ thống sprinkler tự động, hệ thống chữa cháy bằng khí hoặc CO₂, kèm dịch vụ tư vấn – thiết kế theo QCVN 10:2025/BCA để đảm bảo đúng chuẩn và hiệu quả vận hành.

• Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà

Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà gồm họng nước, cuộn vòi và lăng phun, cho phép xử lý cháy ban đầu nhanh chóng trước khi lực lượng PCCC chuyên nghiệp tiếp cận hiện trường. Đây là hệ thống hỗ trợ không thể thiếu trong các công trình có diện tích lớn hoặc nhiều tầng.

Những cơ sở bắt buộc phải trang bị hệ thống này bao gồm:

• • Chung cư, nhà hỗn hợp
  • Trung tâm thương mại, siêu thị
  • Nhà xưởng, kho tàng

Giải pháp từ Khánh Linh: tủ PCCC vách tường, cuộn vòi và lăng phun đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo dễ sử dụng và an toàn trong tình huống khẩn cấp.

• Hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà

Hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà bao gồm trụ nước chữa cháy, bể chứa nước và hệ thống đường ống, có vai trò cung cấp nguồn nước ổn định cho xe chữa cháy và các thiết bị PCCC khi xảy ra sự cố lớn.

Theo quy định, các cơ sở bắt buộc phải có hệ thống này gồm:

• • Chợ hạng I, hạng II
  • Khu công nghiệp, kho bãi quy mô lớn

Giải pháp từ Khánh Linh: trụ nước chữa cháy ngoài nhà, máy bơm cấp nước chữa cháy và giải pháp thiết kế – thi công đồng bộ theo yêu cầu thực tế từng dự án.

• Hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn

Hệ thống loa PCCC có chức năng phát thông báo và hướng dẫn thoát nạn, đặc biệt quan trọng trong các tình huống khẩn cấp khi cần sơ tán số lượng lớn người. Hệ thống này được thiết kế để hoạt động ngay cả khi mất điện, giúp giảm hoảng loạn và đảm bảo trật tự khi thoát hiểm.

Các cơ sở bắt buộc phải trang bị hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn gồm:

• • Karaoke, vũ trường
  • Bệnh viện, nhà dưỡng lão
  • Rạp chiếu phim, nhà hát

Giải pháp từ Khánh Linh: hệ thống loa PCCC chuyên dụng và trung tâm điều khiển thoát nạn, giúp doanh nghiệp đáp ứng đúng quy định và nâng cao mức độ an toàn cho người sử dụng công trình.

Nhóm 2: Phương tiện và dụng cụ PCCC cá nhân bắt buộc trang bị

• Bình chữa cháy xách tay & bình chữa cháy có bánh xe

Bình chữa cháy là phương tiện PCCC cơ bản và bắt buộc tại mọi công trình, đóng vai trò xử lý nhanh các đám cháy nhỏ ngay từ giai đoạn đầu, trước khi lan rộng. Việc trang bị bình chữa cháy không chỉ dừng lại ở số lượng, mà còn phải bố trí đúng vị trí, đúng chủng loại, phù hợp với nguy cơ cháy nổ và đặc thù sử dụng của từng khu vực trong công trình.

Các cơ sở bắt buộc phải trang bị bình chữa cháy xách tay và/hoặc bình chữa cháy có bánh xe bao gồm:

• • Tất cả các loại hình công trình thuộc diện quản lý PCCC
  • Khu vực sản xuất, kho bãi, bếp ăn, phòng máy, khu kỹ thuật

Giải pháp từ Khánh Linh:

• • Bình chữa cháy bột
  • Bình chữa cháy CO₂
  • Bình chữa cháy xe đẩy (phù hợp cho khu vực diện tích lớn)

• Bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ

Bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ được sử dụng trong các tình huống khẩn cấp nhằm phá cửa, cắt chướng ngại vật, mở lối thoát nạn hoặc tiếp cận khu vực xảy ra cháy. Đây là phương tiện hỗ trợ quan trọng cho cả lực lượng tại chỗ và lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.

Các cơ sở bắt buộc phải trang bị bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ gồm:

• • Chung cư, khách sạn
  • Karaoke, rạp chiếu phim
  • Nhà xưởng, kho bãi

Giải pháp từ Khánh Linh:

• • Bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ đầy đủ rìu, xà beng, búa, kìm cộng lực, đạt chuẩn QCVN 10:2025/BCA

• Mặt nạ lọc độc & mặt nạ phòng độc cách ly

Mặt nạ phòng độc có tác dụng bảo vệ đường hô hấp khỏi khói, khí độc trong quá trình thoát nạn, giúp kéo dài thời gian an toàn cho người sử dụng khi xảy ra cháy. Theo quy định mới, số lượng mặt nạ phải tính theo số người tối đa có mặt trong công trình, đảm bảo ai cũng có phương tiện bảo vệ cá nhân khi cần thiết.

Các cơ sở bắt buộc phải trang bị mặt nạ phòng độc bao gồm:

• • Khách sạn, karaoke từ 3 tầng trở lên
  • Công trình tập trung đông người
  • Mỗi người phải được bố trí 01 mặt nạ / 01 người

Giải pháp từ Khánh Linh:

• • Mặt nạ lọc độc
  • Mặt nạ phòng độc cách ly có bình khí, phù hợp cho môi trường khói dày và độc hại

• Phương tiện chữa cháy cơ giới

Phương tiện chữa cháy cơ giới như xe chữa cháy, máy bơm chữa cháy được sử dụng cho các công trình quy mô lớn, có mức độ nguy hiểm cháy nổ cao, nơi các phương tiện chữa cháy thông thường không đủ khả năng đáp ứng khi xảy ra sự cố.

Các cơ sở áp dụng trang bị phương tiện chữa cháy cơ giới gồm:

• • Khu công nghiệp
  • Kho bãi lớn
  • Nhà máy, xưởng sản xuất có nguy cơ cháy cao

Giải pháp từ Khánh Linh:

• • Máy bơm chữa cháy chuyên dụng
  • Tư vấn phương án trang bị phù hợp theo Phụ lục D của quy chuẩn, đảm bảo đúng quy định và hiệu quả thực tế

Vi phạm quy định PCCC sẽ bị xử phạt như thế nào?

Theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy sẽ bị xử phạt nghiêm khắc hơn so với trước đây, đặc biệt đối với các cơ sở kinh doanh, sản xuất và dịch vụ có nguy cơ cháy nổ cao. Việc không trang bị hoặc trang bị không đầy đủ thiết bị PCCC theo quy định không chỉ bị xử phạt hành chính, mà còn có thể kéo theo các hình thức xử lý bổ sung ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp.

• Mức phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP

  • Không lắp đặt hệ thống báo cháy theo quy định: Mức phạt từ 40 – 50 triệu đồng
  • Không lắp đặt hệ thống chữa cháy bắt buộc: Mức phạt từ 40 – 50 triệu đồng
  • Thiếu bình chữa cháy hoặc dụng cụ PCCC cá nhân: Mức phạt từ 3 – 5 triệu đồng

Các mức phạt trên có thể áp dụng riêng lẻ hoặc cộng dồn, tùy theo số lượng và mức độ vi phạm thực tế tại cơ sở.

• Hình phạt bổ sung

  • Đình chỉ hoạt động từ 03 – 06 tháng để khắc phục vi phạm
  • Gián đoạn hoạt động sản xuất – kinh doanh, gây thiệt hại lớn về doanh thu
  • Ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín doanh nghiệp, đặc biệt với các cơ sở dịch vụ, chuỗi kinh doanh, nhà hàng, khách sạn
  • Có thể bị tăng tần suất kiểm tra, giám sát PCCC trong thời gian dài sau đó

Vì vậy, đầu tư đầy đủ và đúng chuẩn thiết bị PCCC ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp bảo vệ an toàn, uy tín và sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Doanh nghiệp nên làm gì để trang bị PCCC đúng quy định, tránh bị phạt?

Để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý về phòng cháy chữa cháy và tránh nguy cơ bị xử phạt, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện đúng ngay từ khâu đánh giá công trình đến lựa chọn thiết bị và đơn vị cung cấp. Dưới đây là các bước quan trọng doanh nghiệp nên thực hiện:

• Rà soát loại hình & quy mô công trình

  • Xác định rõ loại hình hoạt động: sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, kho bãi, văn phòng…
  • Đánh giá quy mô công trình: số tầng, chiều cao, diện tích sử dụng, số người tối đa
  • Xác định mức độ nguy hiểm cháy nổ theo phân loại quy định
    → Đây là cơ sở để biết doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc trang bị những hệ thống PCCC nào.

• Lập danh sách thiết bị PCCC bắt buộc theo QCVN

  • Đối chiếu với QCVN 10:2025/BCA và các phụ lục liên quan
  • Xác định đầy đủ:
    • Hệ thống PCCC cố định
    • Phương tiện PCCC cá nhân
    • Thiết bị thoát nạn – cứu nạn
  • Đảm bảo đúng chủng loại – đúng số lượng – đúng vị trí lắp đặt, tránh tình trạng thiếu hoặc lắp sai dẫn đến không đạt nghiệm thu.

• Lựa chọn đơn vị cung cấp thiết bị PCCC uy tín

  • Ưu tiên đơn vị:
    • Có kinh nghiệm thực tế trong nhiều loại hình công trình
    • Cung cấp thiết bị PCCC chính hãng, có chứng nhận hợp quy – hợp chuẩn
    • Hiểu rõ quy định pháp luật mới, tư vấn đúng – đủ theo thực tế công trình
  • Tránh mua thiết bị trôi nổi, giá rẻ nhưng không đủ hồ sơ pháp lý, dễ bị loại khi kiểm tra hoặc nghiệm thu.

• Khánh Linh hỗ trợ

  • Tư vấn danh mục thiết bị PCCC phù hợp theo từng loại hình và quy mô công trình
  • Cung cấp thiết bị PCCC chính hãng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định hiện hành
  • Hỗ trợ hồ sơ pháp lý và nghiệm thu PCCC, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và yên tâm vận hành

Trong bối cảnh quy định về phòng cháy chữa cháy ngày càng chặt chẽ, việc trang bị đầy đủ và đúng chuẩn thiết bị PCCC không còn là lựa chọn mà là trách nhiệm bắt buộc của mỗi doanh nghiệp. Chủ động tuân thủ quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro xử phạt, đình chỉ hoạt động, mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn cho con người, tài sản và uy tín thương hiệu. Nếu bạn đang băn khoăn doanh nghiệp bắt buộc phải trang bị những thiết bị PCCC nào theo quy định mới, hãy để Khánh Linh đồng hành tư vấn, cung cấp thiết bị chính hãng và hỗ trợ hồ sơ – nghiệm thu PCCC, giúp doanh nghiệp an tâm vận hành và phát triển bền vững lâu dài.